Halka ay ku taalo magaalada harar

Magaalada Harar waxay ku taallaa bariga Itoobiya, waxayna caan ku tahay taariikh dheer iyo muhiimad diimeed oo sare. Harar waa mid kamid ah magaalooyinka ugu facaweyn Afrika, waxayna leedahay dhaxal dhaqameed iyo mid diineed oo gaar ah. Qormadan ayaa faahfaahinaysa taariikhda Harar, kaalinteeda diimeed, dhaqaalaha, iyo goobaha taariikhiga ah ee ku yaala.

Taariikhda Harar

Harar waxaa la aasaasay qarnigii 7-aad ee Miilaadiga, waxayna ahayd xarun ganacsi iyo mid diineed oo muhiim ah. Magaaladu waxay ahayd meel muhiim u ah ganacsiga gudaha iyo kan caalamiga ah, iyadoo xudun u ahayd isku xirka ganacsiga bariga Afrika iyo Jasiiradda Carabta. Intii lagu jiray xukunkii Saldanaddii Harar, oo ka soo bilaabatay qarnigii 16-aad ilaa qarnigii 19-aad, magaalada waxay ahayd xarunta boqortooyada Islaamiga ah ee gobolka, taasoo kor u qaadaysay dhaqanka iyo diinta Islaamka.

Kaalinta Diimeed ee Harar

Harar waxaa loo yaqaanaa “Magaalada Awliyada” iyadoo leh masjidyo iyo qabriddo farabadan oo caan ah. Magaaladu waxay leedahay in ka badan 80 masjid iyo in ka badan 100 qabri awliyada oo la tixgeliyo inay leeyihiin barako. Tan waxay ka dhigaysaa Harar mid kamid ah magaalooyinka ugu barakaysan Islaamka, oo lagu tilmaamo inay tahay magaalada afaraad ee ugu muhiimsan diinta Islaamka ka dib Maka, Madiina, iyo Qudus. Harar sidoo kale waxay ahayd xarun cilmiga diinta Islaamka lagu barto, iyadoo soo saartay culimo badan oo caan ah.

Dhaqaalaha Harar

Dhaqaalaha Harar wuxuu ku tiirsan yahay ganacsiga, beeraha, iyo soo dhaweynta dalxiisayaasha. Magaaladu waxay ahayd suuq muhiim ah oo lagu kala iibsado waxyaabaha muhiimka ah sida kafeega, khatka, iyo dharka. Kafeega Harar waa mid ka mid ah kafeega ugu tayada wanaagsan adduunka, waxaana si gaar ah loogu tixgeliyaa heerkiisa sare iyo dhadhankiisa gaar ah. Khatka, oo ah caleen la ruugo, ayaa sidoo kale ah waxyaabaha dhaqaalaha magaalada muhiimka ka ah. Soo dhaweynta dalxiisayaasha ayaa sidoo kale qeyb muhiim ah ka ah dhaqaalaha Harar, iyadoo ay soo jiidanayso dad badan oo doonaya inay arkaan taariikhda iyo dhaqanka gaarka ah ee magaalada.

Goobaha Taariiqiga ah ee Harar

Harar waxaa ku yaala goobaha taariiqiga ah ee badan oo soo jiidasho leh, kuwaas oo ka mid ah:

1 – Jugol (Xarunta Magaaladii Qadiimiga ahayd): Jugol waa goobta ugu muhiimsan ee taariiqiga ah ee Harar, oo ah magaalada qadiimiga ah ee gidaarada leh. Waxaa la rumeysan yahay inay ku yaalaan in ka badan 3600 guri oo qadiimi ah, kuwaas oo ka tarjumaya taariikhda iyo dhaqanka Harar.

2 – Qalcadda Harar: Qalcadda Harar waxaa dhisay boqoriyadii Harar ee qarnigii 16-aad, waxaana loo isticmaali jiray difaaca magaalada. Waxaa ka mid ah derbiyada waaweyn iyo irido badan oo muhiim ah.

3 – Suqyada Qadiimiga ah: Suqyada Harar, sida Suuq Baadu, waxay yihiin suuqyo taariiqi ah oo lagu kala iibsado alaabooyin kala duwan. Waxay ka tarjumayaan dhaqanka ganacsi ee magaalada iyo isku xirnaanta bulshooyinka kala duwan.

4 – Guri Sheekh: Guriga Sheekh waxaa la dhisay qarnigii 19-aad, waxaana uu ahaa hoyga Sheekh Uways Al-Qadiri, oo ahaa mid kamid ah culimada ugu caansan Harar. Guriga wuxuu leeyahay dhismo gaar ah iyo sheekooyin taariiqi ah.

5 – Masjidka Al-Najashi: Masjidka Al-Najashi wuxuu kamid yahay masjidyada ugu caansan Harar, waxaana la aasaasay qarnigii 7-aad. Masjidkan wuxuu leeyahay taariikh dheer oo ku saabsan soo bandhigidda diinta Islaamka ee gobolka.

6 – Guri Rimbaud: Guriga Rimbaud wuxuu ahaa gurigii uu daganaa qoraagii caanka ahaa ee Faransiiska Arthur Rimbaud intii uu ku sugnaa Harar qarnigii 19-aad. Guriga wuxuu leeyahay taariikh gaar ah oo ku saabsan xiriirkii Rimbaud iyo magaalada Harar.

Gebogebo

Magaalada Harar waxay leedahay taariikh dheer iyo mid diineed oo qiimo leh. Waxay ahayd xarun ganacsi iyo mid diimeed oo muhiim ah, waxayna leedahay dhaqaaleba caalamiga ah oo ka kooban ganacsiga, beeraha, iyo soo dhaweynta dalxiisayaasha. Goobaha taariiqiga ah ee Harar waxay muujiyaan taariikhda iyo dhaqanka gaarka ah ee magaalada. Magaaladan ayaa ah mid mudan in la barto loona soo booqdo si loo arko quruxdeeda iyo taariikhdeeda qotada dheer.